انديشه هاي يك بار مصرف، و تلمبار زباله هاي انديشه!!!

در زمان هاي كهن هر مسافري كه به راه مي زد، فكر توشه ي راه هم مي بود كه در راهي كه پيش روي دارد بي آب و خوراك نماند، اكنون بسته به ميزان كوتاهي و درازي مسيرو اينكه يادها و خردو انديشه تا چه اندازه او را در اين راه ياري دهند، توشه اي با خود بر مي داشت، چون مي دانست مسافرت، مانند خرمن كوبيدن كار هر بز نيست، گاو نر مي خواهد و مرد كهن.در آن زمان ها در بين راه هيچ دكانداري وجود نداشت، و اگر تنها به راه مي زد،راه بلدي هم نبود، او در اين راه تنها بود، مسافرت ها گاه ماه ها به درازا مي كشيد و در اين راه سخت، روزها بايد به چشمانش و انديشه اش اعتماد مي كرد و در شب ها هم به ستارگان و باز هم به انديشه اش، و البته هنگامي كه گم مي شد، مثلن در كوير، خدايي داشت كه از او استمداد بخواهد و آنقدر سرگرم او شود تا پيش از به پايان رسيدن آخرين قطرات اميد راه نجاتي را بيابد.

امروزه روز مسافرت ها نه پيش درآمدي دارد و نه پس درآمدي، كافيست كه فكر كني نياز داريد كه هم اكنون مسافرتي داشته باشيد، به فكر توشه و آذوقه هم نمي خواهد باشيد،چون آنقدر نوشابه و خوراك در ظرف هاي يكبار مصرف در دكان هاي بين راه و اول راه براي عرضه وجود دارد كه تو پيش از اينكه تشنه شوي آب نوشيده اي و پيش از آنكه گرسنه شوي غذا خورده اي،خودرهاي كولر دار و بخاري دار و هزار چيز دار سبب مي شوند كه تو از كوير نهراسي، فكر كني كه مرد سفري،مدرنيسم و پيشرفت بسيار پديده ي خوبيست اما راهكار استفاده ي بهينه از آن را مي دانيم؟اگر مي دانيم چرا اين همه آشغال ها و زباله هاي يكبار مصرف در گستره ي بيابان ها و رودها و كويرهايمان رها شده است، و چشمان زيبا بينمان هيچگاه به وجود آن زشتي ها عادت نمي كند؟

اما از آن بدتر زشتي هايي است كه به چشم نمي آيد آن انديشه هاي يكبار مصرفي، كه تاريخ مصرفش مي گذرد، اما پي در پي از آن استفاده مي شود، چرا كه انديشه ي جايگزيني براي آن نمي يابند و يا نمي خواهند بيابند، انديشه هايي كه چون زباله هاي اتمي خطرناك و مسمومند و نمي شود به اين آسودگي از دستشان نجات پيدا كرد، براي همين هركس به گونه اي از آنها استفاده اي نا معقول مي كند و سپس آن را به بيرون پرتاب مي كند، و به اين هم فكر نمي كند كه انديشه هاي ناهنجار كردارهاي ناهنجار و شومي را به بار مي آورد كه سرانجامي جز نابودي و عقب ماندگي از انساني خرد گراست، كه اكنون تمام زندگيش را انديشه هاي آشغالي پر كرده است.

اينكه ديگران به جاي ما بيانديشند، و تصميم بگيرند براي ما آسودگي مي آورد، اينكه از ديگري تقليد كنيم و هميشه كسي قيم ما باشد، ما را تن پرور كرده است. تا كتابى هست كه برايم اسباب فهم است، تا كشيش غمگسارى هست كه در حكم وجدان من است، و تا پزشكى هست كه مي‌گويد چه بايد خورد و چه نبايد خورد و ... ديگر چرا خود را به زحمت اندازم. اگر پولش فراهم باشد، مرا چه نيازى به انديشيدن است؟ ديگران اين كار ملال‌آور را برايم  [و به جايم] خواهند كرد.

حدود سي سال پيش يك انديشه ي يكبار مصرف گفت كه انقلاب بهترين راه حل براي مشكلات است، در حالي كه اين نه انديشه ي ما بود و نه ربطي به مشكلات آن روزمان داشت، براي همين مقدار زيادي زباله انديشه اي روي دستمان گذاشت كه هنوز هم تلاش مي كنيم از آن ها استفاده كنيم. در زماني بسيار دور كسي انديشيد و راه حل بسياري از مشكلات را سنگسار كردن زنان دانست، باز ما بدون انديشه آن انديشه ي يكبار مصرف را پذيرفتيم، و همچنين اعدام ها و اينكه نوجوانان را در برابر هزاران چشم به دار بياويزيم، و باز هم زباله ها ي انديشه در پي هم روي دستمان مانده است. و ساختن بزرگترين سازمان اگوي انديشه يعني سازمان منكرات، برآمده از تلمبار شدن همين انديشه هاي آشغاليست، هر چه زيباييست هرچه عشق است هرچه روشنايي و نور است، در اين سازمان مبدل به زباله مي شود، و پدري پير كه نمي داند زباله ي دخترش را چگونه و در كجا بايد پنهان كند.

بارى انقلاب ها، خام‌داورى ها يا پيش‌داورى هاى نوينى بر پيش‌داورى هاى كهن مى افزايند، بدون آن كه در بنيان فكرى آدميان تغييرى دهند. اين پيش‌داورى ها، افزارى مى شوند در دست قيّم هاى نوجامه و نوكيسه، تا توده‌ى عظيم انديشه‌باختگان را رهبرى كنند. اكنون بايد پرسيد كه براى رسيدن به روشنگرى به چه نياز داريم؟ پاسخ كانت كوتاه و روشن است:

به «آزادى كاربرد همگانى عقل خويش»